Ο Αντίκτυπος του διαζυγίου στα παιδιά

Είναι γεγονός ότι τα παιδιά μισούν το διαζύγιο. Δεν μπορούν να κατανοήσουν γιατί ο μπαμπάς και η μαμά δεν αγαπιούνται πια, και γιατί πρέπει να ζήσουν χωριστά.

Αρχικά:

-Βιώνουν μια έντονη ανασφάλεια, νιώθουν χαμένα και εγκαταλειμμένα, θεωρώντας ότι θα χάσουν για πάντα τον γονέα που φεύγει (συνήθως τον πατέρα).

- Νιώθουν υπεύθυνα για το διαζύγιο των γονιών τους με αποτέλεσμα να διακατέχονται από ενοχές. Πολύ συχνά βασανίζονται με σκέψεις όπως : « Ίσως αν είμαι καλός μαθητής, ο πατέρας μου να επιστρέψει στο σπίτι»

- Πιθανόν, αναλόγως και της ηλικίας τους,  να νιώθουν και υπεύθυνα για τους γονείς ή τα αδέρφια  τους, όταν βλέπουν ότι οι ίδιοι δεν μπορούν να χειριστούν την κατάσταση. Συχνά δηλαδή αναλαμβάνουν ευθύνες πολύ πέραν και της ηλικίας  και των δυνατοτήτων τους.


- Πολύ συχνά βιώνουν ένα χωρισμό των γονιών τους με συναισθήματα που βιώνουμε σε περίοδο πένθους. Πένθος για το παρελθόν που έζησαν, την απώλεια της οικογένειας ή το γονέα, πένθος για το μέλλον, που έπαιρναν σαν δεδομένο, για τα σχέδια που έφτιαχναν στο μυαλό τους, τα όνειρα που δε θα πραγματοποιηθούν. Νιώθουν λύπη, στενοχώρια και θυμό, για όλα αυτά που συμβαίνουν, για το ότι οι γονείς τους δεν κατάφεραν να τους προστατεύσουν, ότι δεν κατάφεραν να κρατήσουν την οικογένεια μαζί, παρόλα τα προβλήματα που είχαν.


-Επιπλέον μια μεγάλη ανησυχία των παιδιών είναι κατά πόσο δικαιούνται ή μπορούν πλέον να αγαπούν και τους δύο γονείς όπως προηγουμένως. Η ανάγκη που νιώθουν να κρύψουν για παράδειγμα το πόσο επιθύμησαν τον πατέρα μήπως στεναχωρήσουν την μητέρα, ή η ανάγκη που αναπτύσσεται να συμπεριφέρονται διαφορετικά αναλόγως με ποιανού την οικογένεια βρίσκονται, είναι μεγάλο βάσανο για τα παιδιά.

Όλες αυτές οι δυσκολίες δημιουργούν συχνά συγκεκριμένα προβλήματα στο παιδί, συμπτώματα δηλαδή, που εύκολα μπορούμε να παρατηρηθούν, είτε στο σπίτι είτε στο σχολείο. Πιθανό να γίνει ατίθασο και ανυπάκουο, να εκφράζει θυμό και επιθετικότητα. Είναι επίσης πιθανόν να κλειστεί στον εαυτό του, να απομονωθεί, να παρουσιάζει εικόνα κατάθλιψης, να αναιρείται και να δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί, να πέσουν οι βαθμοί του κλπ. Μπορεί ακόμη και να παρουσιάζει σωματικά συμπτώματα, σωματοποιώντας δηλαδή μ’ αυτό τον τρόπο τον ψυχικό του πόνο.

Πώς μπορούν να χειριστούν ένα διαζύγιο οι γονείς:

1. Να το ανακοινώσουν στα παιδιά τους μόνο όταν το έχουν αποφασίσει σίγουρα και αμετάκλητα, το έχουν σκεφτεί καλά και έχουν και σχέδιο δράσης για τα πρακτικά, αλλά πριν να έχει αποχωρήσει κανένας.


2. Να το πουν στα παιδιά όταν αυτά είναι όλα μαζί, ώστε να μπορούν να το μοιραστούν μεταξύ τους και να στηρίξουν το ένα το άλλο.


3. Οι ίδιοι οι γονείς επίσης να είναι παρόντες και οι δύο.


4. Να μιλούν με το εμείς, δίνοντας την εικόνα της κοινής απόφασης έστω κι αν δεν ήταν ακριβώς τέτοια (π.χ αποφασίσαμε ότι θα ήταν καλύτερα να ζήσουμε χωριστά σε αυτό το στάδιο. Σίγουρα θα είδατε και εσείς, ότι τα πράγματα μεταξύ μας δεν ήταν καλά για πολύ καιρό τώρα, ξέρουμε ότι κάναμε και σε σας κακό με τις φωνές και τους καυγάδες μας. Γι’ αυτό αποφασίσαμε ότι πρέπει να σταματήσει αυτό και έτσι πήραμε αυτή τη δύσκολη απόφαση. Εδώ και πολύ καιρό, κάναμε παρά πολλές προσπάθειες να το αποφύγουμε, αλλά δυστυχώς δεν τα καταφέραμε. Δε φταίει ούτε ο ένας, ούτε ο άλλος, δε φταίει κανένας)


6. Να απολογηθούν για αυτήν την απόφαση δείχνοντας ότι καταλαβαίνουν τα αρνητικά συναισθήματα που τους προκαλεί.


7. Να καθησυχάσουν τα παιδιά σε σχέση με το γεγονός ότι δεν τους βαραίνει καμία ευθύνη αλλά και το ότι η αγάπη προς αυτά θα είναι παντοτινή


8. Να εξηγήσουν πρακτικά τι θα γίνει, ποιος θα φύγει, πότε, που θα μένει και πότε θα τον δουν την επόμενη φορά. Πότε θα τον βλέπουν γενικά, τι ρόλο θα έχει στην ζωή τους.


9.  Να είναι ανοιχτοί σε ερωτήσεις, τις οποίες να απαντούν απλά, με ειλικρίνεια αλλά χωρίς αχρείαστες λεπτομέρειες.


10. ** Καλύτερα ο πατέρας να αποχωρεί σύντομα μετά την ανακοίνωση, αν όχι την ίδια μέρα. Να μην καθυστερεί και να διαιωνίζεται δηλαδή αυτό το οδυνηρό στάδιο.

 

Loukas Christodoulou