Παιδιά με χαμηλή αυτοεκτίμηση: Πώς να τα ενισχύσουμε

Αυτοεκτίμηση σημαίνει να νιώθουμε καλά με τον εαυτό μας, να θεωρούμε ότι αξίζουμε, να αποδεχόμαστε τον εαυτό μας όπως είναι. Η αυτοεκτίμηση είναι ένα συστατικό της αυτοαντίληψης, δηλαδή του πώς αντιλαμβανόμαστε εμείς οι ίδιοι τον εαυτό μας. Αν μας ζητηθεί να περιγράψουμε τον εαυτό μας, θα αναφερθούμε σε αρκετά χαρακτηριστικά, όπως φυσική εμφάνιση, νοητικές και άλλες ικανότητες, κοινωνικές- οικογενειακές σχέσεις, χαρακτηριστικά προσωπικότητας. Αυτή η περιγραφή είναι η αυτοαντίληψη.

Η αυτοεκτίμηση αναφέρεται στο πώς νιώθουμε σε σχέση με όλα όσα γνωρίζουμε/πιστεύουμε για τον εαυτό μας.

Η χαμηλή αυτοεκτίμηση βρίσκεται συχνά στη βάση της πυραμίδας των προβλημάτων που αντιμετωπίζουμε στις σχέσεις, στη συμπεριφορά, στα συναισθήματα. Στα παιδιά, που βρίσκονται σε μια συνεχή και γρήγορη διαδικασία μάθησης, ανάπτυξης δεξιοτήτων, διαμόρφωσης προσωπικότητας και δημιουργίας σχέσεων, η χαμηλή αυτοεκτίμηση είναι σημαντικό εμπόδιο.

Ένα παιδί με χαμηλή αυτοεκτίμηση συνήθως χρησιμοποιεί αρνητικούς χαρακτηρισμούς για τον εαυτό του, μειώνει τα θετικά του στοιχεία, εστιάζει στην αρνητική διάθεση των άλλων, δεν δέχεται εύκολα κριτική (ενώ αυτό μπορεί και να ασκεί σε μεγάλο βαθμό προς άλλους), δυσκολεύεται στην δημιουργία σχέσεων, η επίδοση του στο σχολείο δεν είναι η αναμενόμενη κτλ. Τι μπορούμε να κάνουμε σαν γονείς για την ενίσχυση της αυτοεκτίμησης των παιδιών μας:

- Ανοικτή επικοινωνία, κλίμα ασφάλειας, εμπιστοσύνης και υποστήριξης
- Θέτουμε στα παιδιά μικρούς και ρεαλιστικούς στόχους με σκοπό να τα επαινέσουμε τόσο για το αποτέλεσμα όσο και για την προσπάθεια
- Μιλούμε θετικά για αυτά, μπροστά κυρίως σε σημαντικά για τα ίδια άτομα (π.χ φίλοι, παππούς, γιαγιά). Δεν γελοιοποιούμε, δεν ντροπιάζουμε και δεν κατηγορούμε το παιδί. Το κυριότερο, αποφεύγουμε την σύγκριση με άλλα παιδιά.
- Εκφράστε την περηφάνια σας που είστε γονείς του. Τονίστε συχνά τα θετικά σημεία του παιδιού, δείξτε στο παιδί σας ότι το αγαπάτε αφιερώνοντας του χρόνο, παίζοντας μαζί του και ακούγοντας την άποψη του. Βοηθήστε το να νιώσει απαραίτητο μέλος της οικογένειας
- Το προτρέπουμε να αναλάβει τις ευθύνες που του αναλογούν. Πρέπει να βρει κίνητρα, να ανεξαρτικοποιηθεί, να δοκιμάσει τις δυνάμεις του και να εκτιμήσει τον εαυτό του.
- Εάν δυσκολεύεται σε κάτι που έχει αναλάβει, ενθαρρύνουμε, υποστηρίζουμε, διδάσκουμε δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων, με έμφαση στις εναλλακτικές λύσεις.
- Αποφεύγουμε τις ταμπέλες. Δεν είσαι άχρηστος και τεμπέλης, απλά δεν τα κατάφερες σε αυτή τη δραστηριότητα.
- Αν χρειαστεί να πάρουμε κάποιες αποφάσεις για λογαριασμό του παιδιού, αυτές πρέπει να είναι πάντοτε με κριτήριο το καλό του παιδιού
- Εκπαιδεύουμε το παιδί στη θετική σκέψη και δεν δεχόμαστε αρνητικούς χαρακτηρισμούς για τον εαυτού του. 
- Το διευκολύνουμε να αναπτύξει τα μοναδικά ταλέντα και ικανότητες που διαφέρει. Δώστε του την δυνατότητα να ασχοληθεί με αυτά. Προτρέψετε το να φροντίσει το σώμα και τις ανάγκες του.
- Μαθαίνουμε από τα λάθη μας, γελάμε με αυτά, αντιμετωπίζουμε τις «αποτυχίες» με χιούμορ και αποφεύγουμε την τελειομανία. 
- Τέλος, φροντίστε και τη δική σας αυτοεκτίμηση. Οι γονείς που δεν έχουν αυτοεκτίμηση, δυσκολεύονται να μεγαλώσουν παιδιά με υψηλή αυτοεκτίμηση.

Loukas Christodoulou