Οι 5 βασικοί κανόνες της αποτελεσματικής οριοθέτησης των παιδιών

Η οριοθέτηση της συμπεριφοράς των παιδιών αποτελεί ίσως το μεγάλο στοίχημα που καλούνται να κερδίσουν οι γονείς στην σημερινή κοινωνία. Έχοντας πολλές απαιτήσεις από την πλευρά των παιδιών να διαχειριστούν, ελάχιστο χρόνο και ακόμα λιγότερη υπομονή, εύκολα υποκύπτουν, υποχωρούν σε αιτήματα των παιδιών, παραχωρούν προνόμια και δημιουργούν – άθελα τους είναι η αλήθεια – ένα προδεδικασμένο που δυσκολεύονται μετά να ανατρέψουν.

 

Τι σημαίνει «οριοθέτηση της συμπεριφοράς» του παιδιού;

 

Για την υγιή ψυχοσωματική ανάπτυξη του παιδιού μας, πέρα από την αγάπη και τη στοργή μας, χρειάζεται να θέσουμε κάποια όρια, κάποιους κανόνες στη συμπεριφορά του.  Το παιδί χωρίς όρια νιώθει δυστυχισμένο, αποθαρρημένο, ανασφαλές και συχνά εκδηλώνει προβλήματα στη συμπεριφορά του. Η συνέπεια και η σταθερότητα στην εφαρμογή των κανόνων αυτών, αποτελεί την απαραίτητη προϋπόθεση για την ολοκληρωμένη και υγιή ανάπτυξη της προσωπικότητας του παιδιού, καθώς και την ομαλή λειτουργία ολόκληρου του οικογενειακού συστήματος.

 

Ας δούμε 5 βασικούς κανόνες αναφορικά με την επιβολή ορίων.

 

Σαφή μηνύματα

Στη λεκτική επικοινωνία μας με το παιδί θα πρέπει να είμαστε σαφείς και συγκεκριμένοι σχετικά με το τι ζητάμε.

Σαφές μήνυμα: «Η τηλεόραση θα ανοίξει αφού τελειώσετε τα μαθήματα σας»

Ασαφές μήνυμα: «Η τηλεόραση θα ανοίξει μετά»

Λογικά όρια

Θέτουμε όρια εκεί που πραγματικά χρειάζεται και να εξηγούμε στο παιδί το λόγο για τον οποίο του απαγορεύουμε κάτι. Οι εξηγήσεις μας θα πρέπει να διέπονται από λογική γιατί τα παιδιά θα αντιδράσουν διπλά σε κάτι που θεωρούν παράλογο ή σε κάτι που τους ζητείται χωρίς καμία εξήγηση.

Σταθερότητα

Όταν δεν επιτρέπουμε στο παιδί μας κάτι, θα πρέπει αυτή η απαγόρευση να ισχύει πάντα δεδομένων των ίδιων συνθηκών. Η σταθερότητα στην επιβολή των ορίων βοηθάει το παιδί να διαμορφώσει αλλά και να εσωτερικεύσει τους κανόνες της ζωής σας. («Τρώμε μόνο 3 παγωτά την εβδομάδα») Ως αποτέλεσμα αισθάνεται ότι ζει σε ένα σταθερό περιβάλλον άρα νιώθει και ασφάλεια μέσα σε αυτό. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι δεν μπορεί να υπάρξουν και εξαιρέσεις στον κανόνα. Αρκεί όμως αυτές οι εξαιρέσεις να δικαιολογηθούν ξεκάθαρα από τον γονέα. («Επειδή σήμερα είναι τα γενέθλιά σου και είναι ξεχωριστή μέρα μπορείς να φας ένα επιπλέον παγωτό»)

Θετική πλαισίωση

Τα όρια και οι απαγορεύσεις δεν είναι απαραίτητο να φωνάζουν από χιλιόμετρα μακριά. Μπορούν να ειπωθούν με ήπιο και καλό τρόπο, αυξάνοντας έτσι τις πιθανότητες για συμμόρφωση ή μειώνοντας τις αντιρρήσεις των παιδιών.

«Θα πάμε στην παιδική χαρά αμέσως μόλις ολοκληρώσεις τα μαθήματα σου»

«Πλένουμε τα χέρια μας για να είναι καθαρά και να μπορούμε να φάμε το γλυκό μας»

«Το γλυκό σου είναι εδώ και σε περιμένει να πλύνεις τα χέρια σου»

Λογικές συνέπειες

Ακόμα και αν εφαρμοστεί με ευλάβεια ένας χρυσός συνδυασμός όλων των παραπάνω δεν σημαίνει ότι θα έχουμε την πλήρη συμμόρφωση των παιδιών μας στις προσταγές και τις υποδείξεις μας. Θα παιδιά θα αντιδράσουν κάποια στιγμή, θα εναντιωθούν σε αυτό που τους ζητάμε, θα δοκιμάσουν την ελαστικότητα των ορίων. Ο ρόλος μας είναι μείνουμε σταθεροί σε αυτό που τους ζητάμε και κυρίως έτοιμοι να τα αφήσουμε να βιώσουν τις λογικές συνέπειες των επιλογών τους. Από τη στιγμή που θέτουμε για παράδειγμα ως κανόνα το πλύσιμο των χεριών πριν από το φαΐ, πρέπει να είμαστε έτοιμοι να μην του επιτρέψουμε να απολαύσει την αγαπημένη του λιχουδιά αν δεν πλύνει τα χέρια του. Οι συνέπειες δεν χρειάζεται να επιβάλλονται με φωνές και εκνευρισμό. Με ηρεμία και θετικές δηλώσεις μπορούμε να ενισχύσουμε την επιθυμητή συμπεριφορά

– «Εσύ θα επιλέξεις αν θέλεις να πλύνεις τα χέρια σου και να φας γλυκό ή να μην τα πλύνεις και να κάνεις κάτι άλλο»

– «Λυπάμαι αλλά δεν μπορώ να σου δώσω το γλυκό σου από τη στιγμή που τα χέρια σου είναι βρώμικα»

Maria Photiades