Τα στάδια του ύπνου

Ένα φυσιολογικό άτομο χρειάζεται συνήθως 7.5 ώρες ύπνου κατά την διάρκεια της νύχτας για να νιώσει ότι ξεκουράστηκε. Βέβαια, άτομο με άτομο διαφέρει. Κάποιοι μπορεί να χρειάζονται λίγο περισσότερο, κάποιοι ίσως και λιγότερο. Τα νεαρότερα άτομα απαιτούν περισσότερο ύπνο απ’ ότι τα πιο ηλικιωμένα. Η χρήση πολυπνογραφίας έχει βοηθήσει τα μέγιστα, ώστε να καταλάβουμε σε μεγάλο βαθμό το πώς λειτουργούμε κατά την διάρκεια του ύπνου, ενώ έγινε φανερό, ότι ο ύπνος διακρίνεται σε στάδια ανάλογα με το αν υπάρχουν ταχείες οφθαλμικές κινήσεις (REM= Rapid Eye Movement) ή όχι (NREM= Non REM). Τα στάδια λοιπόν του ύπνου είναι ο NREM ύπνος (στάδια 0,1,2,3,4) και ο REM ύπνος.

 

Πιο αναλυτικά:

 

1)    NREM

 

Στάδιο 0= Η περίοδος αμέσως μετά την έναρξη του ύπνου, όπου το άτομο είναι ακόμη ξύπνιο και με τα μάτια κλειστά

Στάδιο 1 = Είναι η μετάβαση από την εγρήγορση στον ύπνο και καλύπτει περίπου το 5% του ύπνου

Στάδιο 2= Αποτελεί την έναρξη του αληθινού ύπνου και αποτελεί το 45-55% του ύπνου μας.

Στάδιο 3&4= Ονομάζονται «ύπνος βραδέων κυμάτων», αφού το άτομο έχει πλέον εισέλθει σε βαθύ ύπνο. Τα στάδια 3 και 4 αποτελούν το 20-25% του ύπνου μας.

 

Συμπερασματικά, καθώς περνούμε από το πρώτο στάδιο στα επόμενα του ΝREM, ο ύπνος μας γίνεται πιο βαθύς. Είναι πιο πιθανό να ξυπνήσουμε εύκολα στο στάδιο 1 και δύσκολα στο στάδιο 4.

 

2)    REM

 

Κατά τη διάρκεια του ύπνου REM παρατηρείται σημαντική εγκεφαλική δραστηριότητα, παράλληλα με μυϊκή ατονία. Δηλαδή οι μύες μας είναι σχεδόν παράλυτοι, εκτός από εκείνους που κινούν τα μάτια, το διάφραγμα και την καρδιά. Αυτή είναι η περίοδος κατά την οποία ονειρευόμαστε. Αν ξυπνήσετε από αυτό το στάδιο του ύπνου, είναι πιθανό να ανακαλέσετε λεπτομερώς τα όνειρα σας κατά 80%.

 

Καταληκτικά, ο ύπνος ακολουθεί την εξής πορεία:

Ο πρώτος κύκλος ξεκινά με το στάδιο 1 του ύπνου NREM, κατά το οποίο η εγρήγορση είναι εύκολη και προχωρά στο στάδιο 2 του ύπνου NREM όπου η εγρήγορση γίνεται δυσκολότερη. Η διαδικασία των 2 πρώτων αυτών σταδίων διαρκεί περίπου 10-25 λεπτά. Τα στάδια 3 και 4 του ύπνου NREM χαρακτηρίζονται από πιο βαθύ ύπνο, ο οποίος διαρκεί περίπου 20-40 λεπτά στον πρώτο κύκλο ύπνου. Περίπου 5 με 10 λεπτά μετά την είσοδο στο 2ο στάδιο, και πριν από την είσοδο στον πρώτο κύκλο ύπνου REM, ο ύπνος γίνεται πιο ελαφρύς. Ο πρώτος κύκλος ύπνου REM διαρκεί συνήθως 1-5 λεπτά.

Τα στάδια NREM και REM του ύπνου εναλλάσσονται σε όλη τη διάρκεια της νύχτας με κιρκαδιανό ρυθμό. Στους ενήλικες, η μέση διάρκεια του πρώτου κύκλου ύπνου είναι 70-100 λεπτά ενώ οι επόμενοι κύκλοι διαρκούν συνήθως 90-120 λεπτά. Ο ύπνος βραδέων κυμάτων (δηλαδή τα στάδια 3 και 4 του NREM) διαρκεί περισσότερο κατά το πρώτο τρίτο της νύχτας, ενώ ο ύπνος REM στο τελευταίο τρίτο. Αυτός είναι και ο λόγος που κάποιες φορές ξυπνάμε από ένα όνειρο το πρωί. Η διάρκεια του ύπνου NREM και του ύπνου REM μεταβάλλονται με την ηλικία.

 

Loukas Christodoulou