Διπολική Διαταραχή: Τι είναι και πώς μπορούμε να βοηθήσουμε

Η Διπολική διαταραχή (γνωστή και ως μανιοκατάθλιψη), είναι μια ψυχική ασθένεια η οποία προσβάλλει περισσότερο από 1% των ενηλίκων, και χαρακτηρίζεται από σοβαρές εναλλαγές στην διάθεση (εξάρσεις και υφέσεις μανιακών ή καταθλιπτικών επεισοδίων). Οι αλλαγές περιλαμβάνουν συναισθηματικές μεταπτώσεις με έντονη χαρά και αυξημένη δραστηριότητα  ή έντονη θλίψη και έλλειψη ενδιαφερόντων . Τα επεισόδια αυτά κάνουν την εμφάνισή τους αρκετές φορές μέσα στην πορεία του χρόνου και μπορεί να περιλαμβάνουν ψυχωτικού τύπου συμπτώματα σε μερικούς ασθενείς. 

Τα Καταθλιπτικά επεισόδια των Διπολικών Διαταραχών κλινικά είναι όμοια με των Καταθλιπτικών διαταραχών και παρουσιάζουν συμπτώματα όπως πεσμένη διάθεση, απαισιοδοξία, αίσθημα απελπισίας και ματαιότητας, απουσία ενέργειας, ενδιαφέροντος κτλ. Επομένως, το βασικό διαφορετικό στοιχείο των Διπολικών Διαταραχών είναι η έξαρση, που περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα συναισθηματικών διαθέσεων από τις φυσιολογικές καταστάσεις της ευφορίας μέχρι τις παθολογικές καταστάσεις της μανίας.

Τα επεισόδια μανίας λοιπόν,  χαρακτηρίζονται από έντονα ανεβασμένη διάθεση, διογκωμένη αυτοεκτίμηση, γρήγορη ομιλία, διάσπαση προσοχής, ταχύτατη σκέψη και συχνή εναλλαγή θεμάτων. Υπάρχει μειωμένη ανάγκη για ύπνο και αναλογικά ελάχιστη αίσθηση κόπωσης. Άλλα σημαντικά χαρακτηριστικά των επεισοδίων αυτών είναι η ευερεθιστότητα, η έλλειψη διακριτικότητας, η παρορμητικότητα και ο ανεξέλεγκτος θυμός. Επιπλέον, πιθανό να υπάρξουν αλόγιστες δαπάνες σε βαθμό οικονομικής καταστροφής, έντονη διάθεση για σεξουαλική δραστηριότητα (συνήθως ανεξέλεγκτη σε συχνότητα και προφύλαξη), κατάχρηση ουσιών και υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.

 

 

Ταξινόμηση Διπολικών Διαταραχών:

 

Οι Διπολικές Διαταραχές διακρίνονται σε  Διπολική I (Ένα ή περισσότερα μανιακά ή μικτά επεισόδια, συνήθως συνοδευόμενα από μείζονα καταθλιπτικά), Διπολική II Διαταραχή (Ένα ή περισσότερα μείζονα καταθλιπτικά επεισόδια συνοδευόμενα από ένα τουλάχιστον υπομανιακό), σε Κυκλοθυμική διαταραχή (Τουλάχιστον 2 χρόνια διαφόρων υπομανιακών και καταθλιπτικών συμπτωμάτων, τα οποία δεν ικανοποιούν τα κριτήρια καταθλιπτικού επεισοδίου) και σε Διπολική Διαταραχή μη προσδιοριζόμενη αλλιώς).

 

Πώς μπορώ να βοηθήσω κατά τη διάρκεια κάποιου επεισοδίου

 

Σε περίπτωση που κάποιο κοντινό μας άτομο περνά από καταθλιπτικό επεισόδιο, καλό θα ήταν να τονίσουμε την αλλαγή που παρατηρούμε στην διάθεση του, και να τον παροτρύνουμε να το συζητήσει με τον θεραπευτή του. Δείξτε κατανόηση, χωρίς να πιέζεται για άμεση ανάκαμψη του, αποφύγετε τα επικριτικά σχόλια και την συναισθηματική πίεση, στην προσπάθεια σας να κινητοποιήσετε το άτομο. Αντίθετα, ενθαρρύνετε μικρούς στόχους ξεκινώντας από πολύ απλά πράγματα όπως η βασική τήρηση της υγιεινής (μπάνιο, βούρτσισμα δοντιών κτλ) και σταθερού κύκλου του ύπνου. Να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί και να ζητήσετε άμεσα βοήθεια όταν υπάρξουν απειλές, πρόσθεση ή ενασχόληση με τον θάνατο, απόσυρση από φίλους και οικογένεια και υπερβολική χρήση αλκοόλ ή ουσιών.

Σε περίπτωση τώρα μανιακού ή υπομανιακού επεισοδίου, συζητούμε μαζί του την εναλλαγή με παρότρυνση να επισκεφτεί τον θεραπευτή του. Προσπαθούμε να μειώσουμε κάποια ερεθίσματα με σκοπό να δημιουργήσουμε ένα ήρεμο και ασφαλές περιβάλλον. Κύριο μέλημα μας είναι οι επαφές μας με το άτομο να είναι ήρεμες και υποστηρικτικές. Αποφεύγουμε έντονες αντιδράσεις ή παρορμητικές απαντήσεις σε όσα πιθανόν λέει ή κάνει το άτομο. Τέλος, ενθαρρύνετε την αποφυγή χρήσης αλκοόλ και ναρκωτικών ουσιών και την  σταθερότητα του ωραρίου του ύπνου.