Διαζύγιο: Αιτίες , Φάσεις και Στάδια

Είναι δεδομένο ότι το διαζύγιο είναι μια δύσκολη και επώδυνη περίοδος στην ζωή ενός ανθρώπου, ακόμη και στις περιπτώσεις όπου επέρχεται με την θέληση και των δύο συντρόφων. Παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις στο θέμα του χωρισμού, όλες ανεξαιρέτως θεωρούν ως κύριο πυλώνα του το άγχος στο οποίο καλούνται να προσαρμοστούν τόσο οι ενήλικες όσο και τα παιδιά.

 

Κύριες Αίτιες Διαζυγίου:

Για πολλούς, η απιστία θεωρείται (ή τουλάχιστον θεωρείτο) η πλέον συνήθης αιτία διαζυγίου. Άλλοι σημαντικοί λόγοι για ένα χωρισμό είναι η έλλειψη επικοινωνίας και η απομάκρυνση του ενός από τον άλλο, η ασυμφωνία χαρακτήρων, η έλλειψη σεβασμού. Τα τελευταία χρόνια, ψηλά στη λίστα αιτιών χωρισμού βρέθηκαν η χρήση αλκοόλ και ναρκωτικών ουσιών καθώς και η ψυχική και σωματική βία. Συνήθως οι γυναίκες επικαλούνται συναισθηματικές δυσκολίες και προβλήματα στην σχέση (π.χ οικονομικά ζητήματα, κακή συμπεριφορά του συντρόφου) και οι άντρες εξωγενείς παράγοντες (π.χ εργασία).

Πολλοί ερευνητές θεωρούν πως οι λόγοι χωρισμού που επικαλούνται οι δύο σύντροφοι δεν παίζουν στην πραγματικότητα τόσο μεγάλο ρόλο στην απόφαση για χωρισμό. Για το λόγο αυτό, προσπάθησαν να εστιασθούν στις διαφορετικές ατομικές προϋποθέσεις, όπως η κοινωνικο-οικονομική κατάσταση και η προσωπική ιστορία ζωής. Πολλές έρευνες  δείχνουν πως το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο και η κακή οικονομική κατάσταση συμβάλουν στη δημιουργία συγκρούσεων και συχνών εντάσεων στη σχέση.  Όσον αφορά στη σημασία της ιστορίας ζωής, τα άτομα που παντρεύονται σε νεαρή ηλικία έχουν συχνότερα προβλήματα στο γάμο τους και, ως εκ τούτου, διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να οδηγηθούν στη λύση του διαζυγίου. Επίσης, η μη απόκτηση παιδιών, όπως και η ύπαρξη πολλών παιδιών αποτελούν παράγοντες κινδύνου για ενδεχόμενο διαζύγιο στο μέλλον. Υπάρχουν, όμως, και παράγοντες που είναι δύσκολο να καταγραφούν αντικειμενικά και που θεωρούνται πως αυξάνουν την πιθανότητα διαζυγίου, όπως η άποψη που έχει κάποιος για το γάμο ή το διαζύγιο καθώς και για τις διαπροσωπικές σχέσεις γενικά. Για παράδειγμα, φαίνεται πως παιδιά χωρισμένων γονιών έχουν πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες να οδηγηθούν και τα ίδια σε διαζύγιο ως ενήλικες, εξαιτίας των βιωμάτων που έχουν γύρω από τις διαπροσωπικές σχέσεις και το χωρισμό.

 

 

Οι φάσεις του Διαζυγίου:

Σίγουρα ένα ζευγάρι θα περάσει από πολλές και δύσκολες φάσεις από την απόφαση για χωρισμό μέχρι και την έκδοση του διαζυγίου, ανεξάρτητα από το πόσο «εύκολο» ή «δύσκολο» θεωρείται το διαζύγιο τους. Ανάλογα βέβαια με τους λόγους και τις καταστάσεις που οδήγησαν στην απόφαση για χωρισμό, το αν η απόφαση πάρθηκε από κοινού κτλ, οι διάφορες φάσεις έχουν ανάλογη διάρκεια. Πιο κάτω θα γίνει μια αναφορά με τις κύριες φάσεις στις οποίες διέπει ένα ζευγάρι από την αρχή μέχρι το τέλος αυτής της διαδικασίας.

 

1. Οξεία φάση Διαζυγίου: Την βιώνουν το ίδιο ο άνδρας και η γυναίκα. Η συμπεριφορά τους παρουσιάζει παλινδρομικά στοιχεία (ισχυρά εγώ, επιπόλαιοι ισχυρισμοί). Παρουσιάζουν συμπτώματα θυμού, πανικού, θλίψης.

2. Μεταβατική φάση: Το ζευγάρι πλέον, έρχεται σ’ επαφή με κάποιες πραγματικότητες που πριν δεν ήταν έτοιμο να τις δει. Καλούνται πρακτικά να δουν κάποιες αλλαγές που έχει επιφέρει το διαζύγιο. Είναι η περίοδος της αλλαγής. Το ζευγάρι (από κοινού, ή δικαστικά) παίρνει αποφάσεις επιμέλειας, που και με ποιον θα μείνουν τα παιδιά.

3. Τελική φάση: Επικρατεί μια πιο ήρεμη κατάσταση, τα παιδιά μένουν με έναν από τους δύο γονείς, γίνεται διαχωρισμός κάποιων θεωρητικών και πρακτικών ζητημάτων, και πολλά πράγματα φαίνονται τώρα διαφορετικά στη ζωή τόσο των γονιών όσο και των παιδιών

 

Στάδια τα οποία περνούμε κατά την διάρκεια και μετά τον χωρισμό:

Κατά την διάρκεια ενός διαζυγίου, αναπόφευκτα το ζεύγος θα περάσει από κάποια στάδια σχετικά με την διαδικασία του πένθους, αφού λανθασμένα πολλές φορές συνδέουμε το πένθος μόνο με τον θάνατο κάποιου κοντινού μας ανθρώπου. Πένθος στην ζωή μπορεί να προκαλέσει η οποιαδήποτε απώλεια ακόμη και αν δεν σχετίζεται με τον θάνατο.  Τα πέντε αυτά στάδια είναι τα ακόλουθα:

 

1. Άρνηση: Πολύ συχνά οι δύο σύζυγοι χρησιμοποιούν αυτόν τον τρόπο άμυνας για να διατηρήσουν τον γάμο τους. Οι συχνότερες μορφές άρνησης είναι είτε οι σύζυγοι να δηλώνουν ότι είναι ικανοποιημένοι από την έγγαμη ζωή τους και τη σχέση τους παρ’ όλα τα προβλήματα και τις δυσκολίες, είτε να παραδέχονται ότι έχουν σοβαρά προβλήματα αλλά τα αποδίδουν κυρίως σε άλλους εξωτερικούς παράγοντες, για να αποφύγουν την συνειδητή αντιμετώπιση τους.

 

2. Απώλεια και κατάθλιψη: Όταν φτάσουν οι ίδιοι σε σημείο που θα συνειδητοποιήσουν την σοβαρότητα της κατάστασης, προκύπτει η ανάγκη να αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα έτσι όπως είναι. Η λύπη, η θλίψη, το αίσθημα μοναξιάς και η ανάγκη για επικοινωνία είναι οι κύριες αντιδράσεις και συναισθήματα.

 

3. Θυμός και αμφιθυμία: Τα συναισθήματα όπου προκαλεί η αντιμετώπιση του διαζυγίου προκαλεί έντονα αισθήματα θυμού και απογοήτευσης, συναισθήματα που πολλές φορές αποτελούν και αίτια της κατάθλιψης. Οι ρυθμίσεις σχετικά με την επιμέλεια των παιδιών οικονομικά και πρακτικά θέματα πολλές φορές επιφέρουν εκρήξεις θυμού και οργής.

 

4. Επαναπροσανατολισμός του τρόπου ζωής και της ταυτότητας: Και οι δύο οι σύζυγοι προσπαθούν να προσαρμοστούν σε ένα νέο τρόπο ζωής που απαιτεί μία διαδικασία επαναπροσδιορισμού της «ταυτότητάς» τους σε διάφορους τομείς, προσωπικούς, επαγγελματικούς, οικονομικούς.

 

5. Αποδοχή και νέο επίπεδο λειτουργίας: Το ζευγάρι για να φτάσει στο σημείο να αποδεχτεί το διαζύγιο, θα χρειαστεί χρόνος και αρκετή δουλειά. Ο/Η σύζυγος σιγά-σιγά αρχίζει και σταθεροποιεί την νέα του ταυτότητα, έχοντας ήδη αντιμετωπίσει σε μεγάλο βαθμό τα αισθήματα του θυμού προς τον άλλον σύζυγο και έχοντας αποκτήσει ήδη μία μεγαλύτερη ικανότητα κατανόησης και συνεργασίας, ιδίως σε ζητήματα σχετικά με τα παιδιά τους.

 

Loukas Christodoulou